De Positieve Desintegratie Theorie van Dr. Dabrowski

De Positieve Desintegratie Theorie van Dr. Dabrowski

Dr. Kaziemierz DabrowskiDe Positieve Desintegratie Theorie. Kazimierz Dabrowski MD, PhD definieert persoonlijkheid als een volledig ontwikkeld individu, zelfbewust en zelfgekozen. De persoonlijkheid ontwikkelt zich aldus de positieve desintegratie theorie door desintegratie (uiteenvallen) van de bestaande emotionele en cognitieve structuren.

Het proces is nodig om structuren van een hoger niveau te ontwikkelen en te groeien als mens. Desintegratie is een aanwijzing voor positieve verandering in het innerlijke psychische milieu van een individu.

Dabrowski ziet psychoneuroses (overspannenheid, stress, grote angst, minderwaardigheidsgevoel, schuldgevoel, depressie) niet als ziekte. Hij zegt dat neurose en innerlijk conflict niet noodzakelijk negatief hoeven te zijn en niet dadelijk moeten worden bestreden.

Het innerlijk conflict is mogelijk een aanwijzing van emotionele groei of in ieder geval de potentie daartoe. Deze visie is, op z’n zachts gezegd, afwijkend van het beeld van de ‘psychisch gezonde mens’ dat overheerst binnen de klassieke psychologie.

Persoonlijkheidsontwikkeling in 5 opeenvolgende niveaus

De Positieve Desintegratie Theorie beschrijft de persoonlijkheidsontwikkeling in 5 opeenvolgende niveaus:

Niveau 1 (primary integration) Egocentrisme overheerst.

Zelfrechtvaardigingen voeren de boventoon. Zelfreflectie ontbreekt en er is geen eigen verantwoordelijkheid als het fout loopt. Er is geen noemenswaardig innerlijk conflict en dat wordt ook als hinderlijk en ongewenst beschouwd. Er is enkel conflict met anderen. Er is weinig vermogen tot empathie. Conformiteit en zich aanpassen worden voortdurend nagestreefd. De meeste mensen bevinden zich op dit niveau.

Niveau 2 ( Unilevel Disintegration)

Dit is het eerste niveau dat gekenmerkt wordt door desintegratie. Er is nu innerlijk conflict aanwezig maar het blijft oppervlakkig (unilevel) en richtingloos. De innerlijke conflicten uiten zich in humeurschommelingen, depressieve gevoelens, onrustgevoelens, psychosomatisch klachten, angsten, fobieën, onzekerheid enz. Het leidt nog niet tot het ontstaan van een eigen waarde- en normensysteem. Aanvaarding door anderen en ‘doen wat hoort’ is nog heel belangrijk. De gedachten gaan vaak in kringetjes rond en keuzes maken is moeilijk. Men wordt heen en weer geslingerd tussen verschillende richtingen en mogelijkheden. Deze ontwikkeling gaat vaak gepaard met zelftwijfel. Velen vallen terug naar niveau 1 om zichzelf te beschermen tegen verdere desintegratie. Sommigen blijven hierin steken. Bij deze mensen krijgt de desintegratie geen richting en is er geen stuwende kracht tot groeien. Sommigen groeien door naar niveau 3.

Niveau 3 (Spontaneous Multilevel Disintegration)

Er is veel innerlijk conflict maar dat krijgt nu richting en geeft aanleiding tot emotionele groei. Er ontwikkelt zich een eigen waarden- en normensysteem gebaseerd op eigen emotionele en cognitieve ervaringen dat het gedrag stuurt. Men maakt zich steeds meer los van ‘wat hoort’. Dabrowski noemt dit positieve onaangepastheid. Er is conflict tussen ‘hoe ik ben’ en ‘hoe ik wil en kan zijn’. Men wordt gedreven door een persoonlijkheidsideaal in zichzelf. Daardoor zijn er gevoelens van ontevredenheid met zichzelf, existentiële angst en innerlijke morele conflicten. Het kan een zeer pijnlijk proces zijn. Men moet de behoefte aan goedkeuring van anderen loslaten en leren geloven in zichzelf. Er is een groeiend besef van persoonlijke autonomie. Men is niet langer in de macht van de wereld om hen heen. Er vindt een stijging van gevoel van eigenwaarde plaats. Op dit niveau hebben mensen hun eigen lijden onder ogen gezien en er inzicht in gekregen. Zo zijn ze in staat anderen werkelijk bij te staan in hun pijn in plaats van hen er ‘zo snel mogelijk van af te helpen’. Dit niveau is cruciaal voor een positieve persoonlijkheidstransformatie en als dit niveau is bereikt, kan men niet meer terug glijden naar niveau 2 of 1. Een klein deel van de bevolking bereikt dit en soms zelfs niveau 4.

Niveau 4 (Organised Multilevel Disintegration)

De persoonlijkheidsontwikkeling via innerlijk conflict wordt nu bewust gestuurd door het individu. Het eigen waarden- en normensysteem wordt sterker en beter afgelijnd. Het eigen persoonlijkheidsideaal wordt duidelijker en meer bereikbaar. Men wordt rustiger. Er is een toename in het vermogen tot empathie. Men toont een sterk verantwoordelijkheidsgevoel, authenticiteit, zelfbewustzijn, autonomie in praten en handelen en zelfreflectie. Zelfperfectie is hier de motor. Er vindt zelfacceptatie plaats in plaats van schaamte en schuld. In plaats van het geforceerd streven naar een hogere ontwikkeling is er een gevoel van zekerheid dat de ontwikkeling gewoon gebeurt. Er is een sterke vermindering van innerlijk conflict, faalangst en weerstand. Men ontwikkelt een groot mededogen voor de pijn van anderen zonder er zelf door overweldigd te raken.

Niveau 5 (Secondary Integration)

Innerlijke conflicten verdwijnen door het bereiken van het persoonlijkheidsideaal, wat men kan en wil zijn. Er is integratie van de eigen waarden en normen in hoe men is en hoe men zich gedraagt. Denken en voelen zijn met elkaar versmolten in een flexibel en harmonieus geheel. Empathie en altruïsme zijn prominent aanwezig. Niveau 5 is maar voor een enkeling weggelegd, zoals: Dalai Lama, Tich Nhat Hanh en mahatma Ghandi.

Wie is Dr. Kaziemierz Dabrowski?

Dr. Kaziemierz Dabrowski (1902-1980) was een Poolse psycholoog, psychiater en filosoof. Hij ontwikkelde de Positieve Desintegratie Theorie.

Deze persoonlijkheidstheorie staafde hij met veel klinisch, empirisch en biografisch onderzoek. Hij richtte zich daarbij vooral op getalenteerde en begaafde mensen. Hij heeft heel veel werk nagelaten waarvan een groot deel nog niet is vertaald. Omdat hij pas later Engels leerde, is veel van zijn werk in het Pools. De eerste versie van zijn theorie schreef hij in 1937.

Dabrowski was thuis in kunst, muziek, literatuur, filosofie en wetenschap. Typerende eigenschappen van hem waren zijn kalmte, energieniveau, warmte, minzaamheid en intellect.

Tijdens zijn veelzijdige opleiding tot psycholoog en psychiater kwam hij in contact met of werkte hij voor een aantal toonaangevende psychologen en psychiaters waaronder Sigmund Freud en Jean Piaget. Hij werd geïnspireerd door de filosofie van Plato en de filosofen Kierkegaard en Bergson.

Dabrowski maakte 2 wereldoorlogen mee en is gevangen gezet ten tijde van het nazisme en het stalinisme. In WO II was hij oprichter van een instituut dat in het geheim onderdak bood aan oorlogswezen, priesters, Poolse soldaten, verzetsleden en Joodse kinderen. Naar eigen zeggen was hij getuige van zowel het laagst mogelijke inhumane gedrag als het hoogst mogelijke menselijk e karakter.

Bron de Positieve Desintegratie Theorie: Positievedesintegratie.nl/node/4 & pharosnl.nl

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

error: Deze content is beschermd tegen copieren!
%d bloggers liken dit: